Bouwbesluit



Energiezuinigheid
Bouwbesluit thema's

Wat wordt er bedoeld met de Rm-waarde, Rc-waarde, Rl-waarde en U-waarde?

Samenvatting

symbool omschrijving formule eenheid
Rm warmteweerstand van een materiaal Technisch Advies Bureau Goezinnen, rm m2K/W
Rc warmteweerstand van een constructie Technisch Advies Bureau Goezinnen, rc m2K/W
Rl warmteweerstand van een constructie lucht op lucht Technisch Advies Bureau Goezinnen, rl m2K/W
U of K warmtedoorgangscoëfficiënt van een constructie lucht op lucht Technisch Advies Bureau Goezinnen, u W/m2K

Rm-waarde

De letter R staat voor warmteweerstand en de letter m voor materiaal. De Rm-waarde geeft de weerstand tegen de warmtestroom aan die een materiaal biedt. Hoe hoger de Rm-waarde hoe groter de weerstand tegen de warmtestroom is en hoe beter het materiaal isoleert.
Met behulp van de λ-waarde wordt de warmteweerstand Rmvan een materiaal bepaald. De warmteweerstand Rm wordt uitgerekend met de volgende formule:

Technisch Advies Bureau Goezinnen, rm

Rm

warmteweerstand van de afzonderlijke lagen in de constructie in m2K/W.
d

dikte van het materiaal in m
λreken

warmtegeleidingscoëfficiënt W/mK


Voorbeeld

Bepaal de Rm-waarde van de kalkzandsteen en stuckwerk

Technisch Advies Bureau Goezinnen, rm2

Gegevens opzoeken
λreken kalkzandsteen = 1,2 W/mK
λreken stuckwerk (gipsmortel) = 0,4 W/mK

Oplossing

Technisch Advies Bureau Goezinnen, rm

Rm 1 (stuckwerk) = 0,01/0,4 = 0,025 m2K/W
Rm 2 (kalkzandsteen) = 0,1/1,2 = 0,083 m2K/W

Rc-waarde

De letter R staat voor warmteweerstand en de letter c voor constructie. De Rc-waarde heeft dus betrekking op een constructie. Een constructie bestaat meestal uit meerdere materialen en wordt dus bepaald door de Rm-waarden van de verschillende materialen bij elkaar op te tellen.

Technisch Advies Bureau Goezinnen, rc2

De NEN 1068 voegt daar echter nog een correctiefactor α aan toe voor convectie en uitvoeringsonnauwkeurigheden.

De Rc-waarde wordt met de volgende formule uitgerekend:

Technisch Advies Bureau Goezinnen, rcw

Voor de correctiefactor α gelden de waarden in onderstaande tabel.

    α
(1) Indien het onderdeel isolatielaag bevat die aan weerszijden wordt begrens door een luchtlaag van meer dan 5 mm dikte, tenzij er voorzieningen zijn getroffen om convectie te voorkomen. 1,0
(2) Indien het onder (1) gestelde niet van toepassing is en als isolatiemateriaal uitsluitend cellulair glas is toegepast 0
(3) Indien noch het onder (1) noch het onder (2) gestelde van toepassing is, maar het onderdeel afgezien van eventuele afwerklagen (waaronder buitenspouwbladen) - onder geconditioneerde en beheerste omstandigheiden wordt vervaardigd. 0,02
(4) In alle overige gevallen 0,05

De termen Rsi en Rse geven de overgangsweerstanden aan van de warmtestroom van materiaal naar lucht. De volgende waarde moeten worden aangehouden:

Constructie onderdeel Rsi

Rse

Wand grenzend aan buitenlucht, bijvoorbeeld spouwmuur 0,13 0,04
Wand grenzend aan water / grond, bijvoorbeeld kelder 0,13 0
Binnenwanden (geen garages) 0,13 0,13
     
Vloeren boven buitenlucht, warmtestroming naar beneden, bijvoorbeeld uitkragend bouwwerk 0,17 0,04
Vloeren boven onverwarmde ruimtes of kruipruimtes, warmtestroming naar beneden 0,17 0,17
Vloeren boven onverwarmde ruimtes, warmtestroming omhoog 0,1 0,1
Verdiepingsvloeren tussen verwarmde bouwlagen 0,13 0,13
     
Daken met een hellingshoek van meer dan 75 graden 0,13 0,04
Daken met een hellingshoek gelijk aan of groter dan 0 graden en kleiner dan of gelijk aan 75 graden (hellende daken, platte daken, omkeerdaken) 0,1 0,04
     
Vloer grenzend aan water / grond 0,17 0

Voorbeeld

Bepaal de Rc-waarde van onderstaande binnenmuur.

Technisch Advies Bureau Goezinnen, rm2

Gegevens opzoeken

Rm 1 (stuckwerk) = 0,025 m2K/W (zie vorige voorbeeld)
Rm 2 (kalkzandsteen) = 0,083 m2K/W (zie vorige voorbeeld)
α = 0,05 (zie bovenstaande tabel)
Rsi = 0,13(zie bovenstaande tabel, betreft een binnenwand)
Rse = 0,13(zie bovenstaande tabel, betreft een binnenwand)

Oplossing

Technisch Advies Bureau Goezinnen, rc4

Rl -waarde

De letter R staat voor warmteweerstand en de letter l voor lucht. Met de Rl-waarde wordt de warmteweerstand lucht op lucht van de totale constructie aangegeven.
In formule:

Technisch Advies Bureau Goezinnen, rl

Rsi

Warmteovergangsweerstand binnen (si staat voor surface interior)
Rse

Warmteoverngangsweerstand buiten (se staat voor surface exterior)


Voorbeeld

Bereken de Rl-waarde van het vorige voorbeeld.

Technisch Advies Bureau Goezinnen, rl2

Oplossing

Rl= Rc+Rsi+Rse

Rl = 0,09 + 0,13 +0,13

Rl = 0,35 m2K/W

U-waarde

De U-waarde is de warmtedoorgangscoëfficiënt van een constructie (in Belgie ook wel aangeduid met K-waarde). De U-waarde geeft aan hoeveelheid warmte die door een constructie heen gaat bij een temperatuurverschil van 1 Kelvin. De eenheid is W/m2K.
Hoe lager de U waarde van een constructie, hoe beter de isolatiewaarde.
In formule:

Technisch Advies Bureau Goezinnen, u

Voorbeeld

Bereken de U-waarde van het vorige voorbeeld.

Oplossing

U = 1/0,35 = 2,86 W/m2K

Technisch Advies Bureau Goezinnen B.V.

Onderdijk 127 - 1693 CC Wervershoof - Telefoon 0228-724844 - Fax 0228-720666
Mobiel 06-12471167 - E-mail info@goezinnen.eu - KvK 37135470 - BTW nr NL1860.12.676.B01
© 2008 Technisch Advies Bureau Goezinnen B.V. te Wervershoof.